Runiczna blaszka z Ulvsunda (U AST1;150) – amulet przeciw „powtórnie chodzącym” czy raczej ochrona przed nieumiejętnym ryciem run?

Bohaterka dzisiejszego wpisu, niewielka blaszka znaleziona w Ulvsunda, jest raczej dość mało znanym zabytkiem runicznym. A szkoda. Sama pierwszy raz natknęłam się na nią czytając pracę doktorską Sofii Pereswetoff-Morath i właśnie w oparciu o tekst szwedzkiej badaczki chciałam Wam opisać ciekawy, choć niestety nie odczytany w pełni amulet. W 1939 roku w Ulvsunda (dzielnica admistracyjna... Czytaj dalej →

Herjólfr Hornbrjótr – barwna historia pierwszego osadnika w Härjedalen

Ingólfr Arnarson er norskr vikingr – mimo, że minęło już wiele lat do kiedy chodziłam na zajęcia ze staroislandzkiego, to nadal dobrze pamiętam jedno z pierwszych zdań podręcznika dotyczące pierwszego ponoć norweskiego wikinga zamieszkałego na wyspie. Każdemu z Was nieobcy są pewnie też inni skandynawscy osadnicy – Eryk Rudy czy jego syn, Leif Eriksson. Dziś... Czytaj dalej →

Ragnhild, duch walkirii i impotencja – o pewnym XIV-wiecznym procesie o czary w Norwegii.

Każdy z Was pewnie słyszał o polowaniach na czarownice, które nie ominęło też Skandynawii. Wprawdzie tam magią parali się dawni bogowie, niemal każdy rodzimy mieszkaniec Laponii, niezależnie od płci, uchodził kiedyś za czarownicę czy czarownika, a i w ludowym folklorze znalazłoby się sporo rzeczy, które można podciągnąć pod praktyki magiczne, ale wraz we wzrostem znaczenia... Czytaj dalej →

Kamień runiczny z Malsta (Hs14) – runy bez pnia o Hé-Gylfe i lokalnym kamieniołomie.

Bohaterem dzisiejszego wpisu z cyklu runicznych ciekawostek jest kamień runiczny z Malsta w gminie Hudiksvall, w regionie Hälsingland – w środkowej Szwecji. Wyryte na nim znaki są najdłuższą, znaną nam inskrypcją wykonaną przy użyciu tzw. run bez pnia. Runy krótko- i długogałązkowe kojarzy każdy, ale w okresie wikingów używano też trzeciego wariantu: run bez pnia,... Czytaj dalej →

Tkaniny z Överhogdal – Ragnarök, motywy z sag, a może biblijna apokalipsa z runicznym dodatkiem?

O tkaninach z Bayeux, przestawiających na niemal 70 metrach sceny podboju Anglii przez Wilhelma Zdobywcę słyszał chyba każdy. W Skandynawii zachowały się może mniej spektakularne, ale równie ciekawe wytwory dawnego rękodzieła. W dzisiejszym wpisie chciałam Wam przybliżyć pięć tkanin odnalezionych w kościele Överhogdal w Härjedalen w regionie Jämtland.  Tereny te do 1645 roku należały do... Czytaj dalej →

Kamień runiczny z Muoniovaara w szwedzkiej Laponii

Dzisiejszy bohater runicznych ciekawostek jest dziełem w miarę współczesnym, powstałym nawet nie 200 lat temu, ale to też najbardziej wysunięty na północ kamień runiczny w Szwecji. O ile sam głaz prawdopodobnie pełnił rolę świętego kamienia rodzimych mieszkańców Laponii, to inskrypcja powstała dopiero w XIX wieku z inicjatywy… angielskiego przyrodnika. Poznajcie historię kamienia z Muoniovaara: Muoniovaara... Czytaj dalej →

Kjetta som var så fæl til å ete – norweska baśń o żarłocznej kocicy

Mam dziś dla Was kolejną z opowieści zebranych przez Asbjørnsena i Moe’a w zbiorze Norske Folkeeventyr, ilustrowaną przez Theodora Kittelsena. Jest to dość charakterystyczna baśń z powtarzającymi się elementami, a sama historia jest – jak na typową opowieść rodem ze skandynawskiego folkloru przystało – nieco dziwna i lekko makabryczna. Nie wiem, czy historia o łakomej kotce... Czytaj dalej →

Dziewięć kozłów, dziewięć ogierów, potężne runy i groźba śmierci – kamień ze Stentoften (DR357 / DK Bl3)

Z cyklu runicznych ciekawostek chciałam Wam dziś pokazać jedną z bardziej znanych pranordyckich inskrypcji – kamień runiczny ze Stentoften (DR 357 / DK Bl3). Jak pewnie dobrze wiecie tak stare – a przyjmuje się, że kamień ze Stenoften postawiono mniej więcej między rokiem 520 a 700 – zabytki runiczne nierzadko zawierają treści, które z dzisiejszej... Czytaj dalej →

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑