O rumaku Gullfaxi i mieczu Gunnfjöður (baśń islandzka)

Dawno temu w pewnym królestwie żył król z królową. Małżonkowie mieli syna, jedynaka o imieniu Sygurd. Kiedy chłopak miał dziesięć lat jego matka zmarła. Władca pochował królową zgodnie ze starym obyczajem w kurhanie, na którym często przesiadywał opłakując małżonkę. Pewnego dnia, kiedy król jak zwykle siedział na usypanym nad mogiłą pagórku, zauważył pięknie odzianą kobietę.... Czytaj dalej →

Zmarły goði, błogosławieństwo Tora i przekleństwo dla wandali – kamień runiczny z Glavendrup (DR 209, DK Fyn 26)

Ten granitowy monument runiczny o wadze koło siedmiu ton, wysokości 188 cm, szerokości 143 – 159 cm i grubości około 55 cm znajduje się w gminie Nordfyn na duńskiej wyspie Fionii. Jest częścią datowanego na epokę brązu kompleksu, w którego skład wchodził kurhan oraz ułożone w formę statku o wymiarach około 60 x 12 metrów... Czytaj dalej →

Ukryte runy – zagadka z inskrypcji runicznej starego kościoła w Bø (A104)

Bohaterką dzisiejszego wpisu z cyklu ciekawostek runicznych jest jedna z kilku inskrypcji starego kościoła w Bø w norweskim Telemarku. Niestety, nie mam dla Was zdjęcia pokazującego runy – jedyne, jakie udało mi się znaleźć mają tak małą rozdzielczość, że nie widać ani jednego znaku, musicie się zadowolić samym opisem i zdjęciem kościoła, w którym wyryto... Czytaj dalej →

Staronordycka wersja Kopciuszka – Áslaug kráka

Dziś mam dla Was historię znaną przede wszystkim z Ragnars saga loðbrókar ok sona hans – pochodzącej z połowy XIII wieku Sagi o Ragnarze Lodbroku i jego synach. Tekst zachował się tylko w jednym manuskrypcie, przechowywanym w kopenhaskiej bibliotece królewskiej NKS 1824 b 4° (1824b), datowanym na rok około 1400. Opowieść o życiu i śmierci... Czytaj dalej →

„Magiczne” bębny z Laponii

Bęben – nazywany po polsku często szamańskim, w językach skandynawskich określa się jako samski, bębnem noaide, wróżebnym albo runicznym/magicznym, przy czym od magicznego bębna raczej się odchodzi; jeszcze bardziej pejoratywne jest określenie lapoński bęben. W języku lule nazywa się go goabdes, północnosamskie określenie to goavddis/gobdis/goabdes albo meavrresgárri [złożenie ze słów kopać/ryczeć i naczynie], w południowosamskim... Czytaj dalej →

Zmylić olbrzymy? Runiczny szyfr jǫtunvillur.

Islandczykom zawdzięczamy nie tylko zachowanie średniowiecznych sag i poematów – w dawnych rękopisach odnajdziemy też wiedzę o ”tajemnych runach”: różnego rodzaju szyfrach i kodach. Najbardziej znane dzieło poruszające ten temat to powstała w Kopenhadze Runologia autorstwa osiemnastowiecznego uczonego, Jóna Ólafssona. Badacz wymienia między innymi dwa futharki, które nazywa jǫtunvillur meiri i jǫtunvillur minni. Jǫtunvillur miał... Czytaj dalej →

Kamień runiczny z Skarpåker (Sö 154) – Ragnarök czy raczej nawiązanie do „nowej wiary”?

Dzisiejszym bohaterem cyklu runicznych ciekawostek jest szwedzki kamień znaleziony na błoniach Skarpåker, należących do położonego 18 km na północ od Nyköping dworu Lindö. Inskrypcja nie jest długa, liczy raptem dwa zdania, ale znajdziemy tu kilka ciekawych elementów, takich jak treść, czy charakterystyczne dla regionu Södermanland tzw. runy bez pnia, ale na przykładzie tego kamienia możecie... Czytaj dalej →

Od mądrych i mylonych z olbrzymami po brzydkie małe pomioty – krasnoludy w średniowiecznej Skandynawii

Dziś w Skandynawii królują tomte albo nisse – niewielkie, urocze, w swoich czerwonych czapeczkach doglądające gospodarstw i czekające na porcję kaszy czy ryżu na mleku w wigilijny wieczór. Ale to młody wytwór, dawniej w folklorze rządziły inne istoty, pozostawiając ślad nie tylko w wierzeniach, ale i języku. Może i nazywa się je ”karłami", ale ich... Czytaj dalej →

Gdzie to wikingowie nie dotarli: runiczna tabliczka z Kingittorsuaq (GR1)

Bohaterką runicznych ciekawostek jest dziś niewielka kamienna tabliczka o wymiarach 26,8 x 15 cm, odnaleziona w Kingittorsuaq, w północnej części zachodniego wybrzeża Grenlandii. Kingittorsuaq - duża, wznosząca się wysoko góra - to nieduża, licząca jakieś 5 km2, niezamieszkała wysepka leżąca około 20 km na północ od miasta Upernavik. Na tabliczkę natknął się tam w 1824... Czytaj dalej →

Stwórz darmową stronę albo bloga na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑