Najstarszy szwedzki mebel?

W 1906 roku profesor archeologii i późniejszy główny dyrektor szwedzkiej Narodowej Rady Dziedzictwa Oscar Montelius wygłosił prelekcję w Västerås. Podczas spotkania jeden ze słuchaczy pokazał profesorowi kilka niewyraźnych fotografii przedstawiających starą, drewnianą ławkę. Zdjęcia zaintrygowały naukowca na tyle, że postanowił dokładniej przyjrzeć się staremu meblowi przechowywanemu w kościele Kungsåra niedaleko Västerås. Zadanie zbadania ławki Montelius... Continue Reading →

Julbocken czyli co ma kozioł do świąt

Tym razem dam się porwać magii świąt i poświęcę kilka słów skandynawskiej rogatej tradycji zwanej julbock, czyli dosłownie tłumacząc – bożonarodzeniowemu kozłowi. źródło: Wikipedia Powyżej dzieło Johna Bauera, autora moim zdaniem jednych z najwspanialszych ilustracji szwedzkiego folkloru. Jeśli spytamy jakieś tutejsze dziecko, kto przynosi prezenty pod choinkę, to usłyszymy pewnie, że mikołaj, i to taki... Continue Reading →

Historia islandzkiej „kobiety w błękicie”

W 1938 roku odkryto na Islandii dobrze zachowany grób młodej kobiety. Okazało się, że pochówek miał miejsce w wczesnym średniowieczu, ale ponieważ czaszka leżała na jednej z brosz umiejscowionych na piersi zaszły tam chemiczne procesy, które zakonserwowały część tkanki oraz kawałek wełnianej sukni w kolorze indygo. Od tego charakterystycznego materiału nazwano ją „kobietą w błękicie”.... Continue Reading →

Samego Hedeby – albo Haithabu – chyba nie muszę nikomu przedstawiać. Owszem, może i leży obecnie na terenie Niemiec, w Szlezwiku – Holsztynie, ale we wczesnym średniowieczu była to, obok Ribe, ważna duńska osada. Wśród licznych, zachowanych i odnalezionych w Hedeby przedmiotów znalazł się też dość niepozorny, datowany na IX/X wiek kijek długości 16 cm... Continue Reading →

„Szepty kamieni. Historie z opuszczonej Islandii” [recenzja]

"Kamienie tu mówią. Szepczą i czasami śpiewają, trzeba tylko posłuchać."      O Islandii za wiele nie wiem. Przynajmniej o tej współczesnej, bo życie odzwierciedlone w średniowiecznych sagach to zupełnie inna historia. Oczywiście kojarzę uwiecznione na zdjęciach czy filmikach krajobrazy i nawet jakieś realia życia widziane w nielicznych islandzkich filmach, które do tej pory widziałam, ale... Continue Reading →

Jól – rytualne picie piwa, czochranie świńskiej sierści i inne „około bożonarodzeniowe” tradycje skandynawskich pogan w oczach nieco późniejszych twórców sag

Może Was to zdziwi, ale w sagach znajdziemy dość sporo fragmentów, w których pojawia się jól, ale nie liczcie na wiele barwnych opisów – najczęściej święto to służy po prostu jako wyznacznik czasu: dowiadujemy się jedynie, w jakim miejscu bohater sagi był w tym świątecznym okresie. Czasami do tekstu wkradnie się jakaś dodatkowa informacja, na... Continue Reading →

Obręcz z Forsa

Bohaterką dzisiejszego wpisu będzie żelazna obręcz ze średniowiecznego kościoła w Forsa (prowincja Hälsingland, południowa Norrlandia, środkowa Szwecja), oznaczona jako H7. Obręcz ma średnicę około 43 cm, jest dość cienka, a ozdabiają ją dwie spirale, element przypominający mi szpilkę w sprzączce paska oraz coś nieokreślonego, co interpretuje się czasem jako krzyż albo młot Tora. Całość prezentuje... Continue Reading →

Urðarmáni

Zainteresowało mnie ostatnio określenie urðarmáni – księżyc Urd. Urðr to, obok Verðandi i Skuld, jedna z norn, bogiń przeznaczenia. Według szwedzkojęzycznej Wikipedii księżyc Urd to półksiężyc, który zapowiadał jakieś nieszczęście, w średniowieczu miało to być ostrzeżenie przed zarazą. Zaciekawiona więc tym, jak niby taki księżyc miałby wyglądać – bo przecież przybywa i ubywa go co miesiąc, regularne... Continue Reading →

Lulek czarny – wikiński narkotyk czy roślina magiczna?

Tym razem nie będzie run ani sag, tym razem będzie o niepozornej roślince, ponieważ w trakcie przeglądania archiwalnych numerów Fornvännen natknęłam się na ciekawy artykuł o lulku czarnym (Hyoscyamus niger). Jeśli wierzyć Wikipedii to roślinę nazywa się też lulką, lulkiem jadowitym, szalejem czarnym albo żabim barszczem. Żeby nie było wątpliwości zacznę od pokazania naszego głównego... Continue Reading →

Stwórz darmową stronę albo bloga na WordPress.com.

Up ↑